|
KADIN TİPİ SAÇ DÖKÜLMESİ
Kadınlarda
saç dökülmesi tahmin edildiğinden daha yaygın bir problemdir.
Eskiden beri "kellik"in erkeklere mahsus bir özellik olarak kabul
edilmesinden olsa gerek, kadınlardaki saç dökülmesi çoğunlukla görmezden
gelinmiş ve toplum tarafından önemsenmeyen bir mesele olarak ihmal
edilmiştir. Kadınlardaki saç dökülmesi artık tamamen tıbbi ve estetik
bir problem olarak kabul edilmektedir. Günümüzde bir çok kadın saç
dökülmesi gerçeğinin farkına varmış ve kaybedilen saçı yerine getirecek
tedavi ve müdahalelere başvurarak, bu sorunu gidermeye yönelik bir
şeyler yapmaya başlamıştır. Genellikle kadınlar, erkek veya kadın
akrabalarında saç dökülmesi öyküsü bulunsa dahi, kendi saçlarının
döküleceğini tahmin etmezler. Kadınlar ayrıca sosyal beklentilerinin
karşılanabilmesi için saçlarının yerinde olması gerektiğine
inanmaktadırlar. Saçların seyrelmesi, ancak kadınlar çok yaşlandığı
zaman kabul edilebilir bir durumdur. Saç dökülmesi kadınlar arasında
oldukça yaygın olduğundan, eğer şu
söyleyeceklerimizi yaşıyorsanız yalnız sayılmazsınız.
1. Saçınızın döküldüğünü fark ediyor, mutsuz ve şaşırıyorsanız,
2. Saçınızın neden döküldüğünü anlamıyorsanız.
Farkında olmanız gereken en önemli şey, bir saç nakli uzmanının neler
yapabileceği, yani kadınlardaki saç dökülmelerinin çoğunun başarıyla
tedavi
edilebildiğidir.
ANDROGENETİK ALOPESİ
Kadınlarda en sık görülen saç dökülmesi tipi, kadın tipi alopesi ya da
kadın
tipi kellik olarak bilinen androgenetik alopesidir. Kadın tipi kellik
genellikle
otuzlu yaşlarda başlar, kırklı yaşlarda belirgin hal alır ve hatta
menopozdan
sonra iyice fark edilir hale gelir. Bu kellik tipi genellikle başın
üzerindeki
ve iki yanındaki saçlarda seyrelme şeklinde kendini gösterir. Bu problem
saç
dökülmesine yatkın olan kadınların yaklaşık üçte birini etkiler, fakat
ergenlik
döneminde bile başlayabilmesine rağmen çoğunluk itibarıyla menopozdan
sonra
görülmektedir. Ergenliğin erken dönemlerinde başlayan saç dökülmesi eğer
tedavi
edilmezse çok ileri safhalara gidebilir.
Normalde günde yaklaşık 100-125 adet saçımız dökülmektedir. Bunların
yerine
yenilerinin çıkması şanslı bir durumdur. Gerçek bir saç dökülmesinden
bahsedebilmek için ya bu dökülen saçların yerine yenilerinin çıkmaması,
yada
günlük dökülen saç sayısının 125''i aşması gerekmektedir.
İster erkekte ister kadında olsun, saç dökülmesi kısmen genetik ve
kısmen de
hormonal nedenlere bağlıdır. Genetik saç dökülmesi kişiye hem anne hem
de baba
tarafından aktarılabilir.
Erkelerdeki gibi kadınlarda da saç dökülmesinin en muhtemel nedeni,
androjen
hormonların (erkeklik hormonları) etkilerine karşı kafa derisindeki saç
foliküllerinde kalıtsal bir duyarlılık bulunması diye tanımlanabilen
androgenetik alopesidir. Fakat bu nedenden ötürü saçları dökülen
kadınlarda
genellikle erkeklerde görüldüğü gibi gerçek bir kellik ortaya çıkmaz;
örneğin
erkek-tipi androgenetik alopeside sıkça karşılaşılan "cue-ball"
(bilardo-topu) görünümlü kelliğin kadınlarda ortaya çıkması nadirdir.
Kadında androgenetik alopesi farklı görünümlerde ortaya çıkabilmektedir.
Bu tip
saç dökülmelerinde genel olarak üç tarz dökülme söz konusudur:
Derece 1: Sıklıkla arka tarafa doğru daha belirgin olmak üzere,
tüm kafa
derisi üzerindeki saçlarda yaygın seyrelme.
Derece 2: Kafa derisinin ön tarafında daha belirgin olmak üzere
tüm alanlarda yaygın seyrelme vardır, fakat frontal/öndeki saç hattı
çoğunlukla korunur.
Derece 3: Tüm kafa derisinde saçların seyrelmesiyle seyreden
erkek-tipi
alopesi. Bu evrede seyrelme kafa derisinin ön tarafında daha belirgindir
ve
bazen frontal hat da tamamen yada kısmen etkilenebilir. Fakat tam bir
erkek-tipi
"bilardo-topu" görünümlü kelliğe kadınlarda rastlamak çok zordur.
Kadın Tipi Kellikte Ludwig Sınıflaması
Saçları incelen veya seyrelen bir kadın iseniz, yapmanız gereken ilk şey
bu
durumun saç tedavisinde uzman bir doktor tarafından doğru şekilde teşhis
edilmesini sağlamaktır. Tanı konulduktan sonra doktorunuz size gerekli
olan bir
ilaçlı tedavi yada cerrahi tedavi önerecektir.
Saç dökülmesinin nedenleri
Cerrahi müdahaleler, şiddetli hastalıklar ve duygusal stres saç
dökülmesine
neden olabilmektedir. Basitçe izah edersek bu tür stresli dönemlerde
vücut,
elindeki enerjiyi yaşamsal vücut dokularının onarımında kullanabilmek
için saç
üretimine ara vermektedir. Bazı durumlarda, bahsettiğimiz hastalık ile
saç
dökülmesinin başlangıcı arasında belirli bir gecikme olmaktadır. Ayrıca
saçların
fark edilebilir bir oranda yeniden çıkmasında da böyle uzun bir gecikme
söz
konusu olabilir. Saç dökülme ve yenilenme döngüsü toplam 6 ay
sürebilmektedir ve
araya bu tür fiziksel yada duygusal streslerin girmesi halinde bu süre
daha da
uzayabilir. Varlığı fark edilmeyen fakat saç dökülmesine neden olabilen
bazı
hastalıklar mevcuttur. Bu hastalıklar arasında anemi yani kan sayısının
düşük
olması ve tiroid anormallikleri sayılabilir. Bu hastalıkların her
ikisini de
basit ve ucuz kan testleri ile tespit etmek mümkündür.
Bazı majör hormonal değişiklikler sırasında kadınlarda belirgin saç
dökülmesi
ortaya çıkabilir. Fakat çoğu zaman bu sorun çok ciddi boyutlara ulaşmaz.
Hamilelikten sonra hormonlarda ortaya çıkan değişikliklerin yanı sıra
doğum
kontrol haplarına ara verilmesi, menopoz ve adet dönemleri gibi çeşitli
nedenler
bu tür saç dökülmelerine yol açabilmektedirler. Ama bu durum çoğunlukla
geçicidir. Bu kadınların büyük kısmı saçlarının 1 yıl içinde eskisi gibi
gür
çıkmaya başladığını fark eder.
TELOGEN EFFLUVİUM'UN EN ÇOK KARŞILAŞILAN NEDENLERİ ŞUNLARDIR
Tiroid anormallikleri.
İlaçlar: Yüksek doz A-Vitamini, kan basıncını düzenleyen ilaçlar, Gut
ilaçları
Diyete Bağlı Dökülmeler
Diyete bağlı olarak da saç dökülmesi görülebilir. Hekimlerin idaresi
altında ve
onların belirlediği gıdalar tüketilerek uygulanan özellikli diyet
programları,
diyet destek besinleri ve vitamin tüketilmesi giderek popülerlik
kazanmaktadır.
Bazen vitaminler diyete bağlı saç dökülmesinin önlenmesi için uygulanan
programın bir parçası olarak kullanılabilirler. Fakat vitaminler hızlı
ve
belirgin kilo kaybından kaynaklanan saç dökülmelerini engelleyemez.
Ayrıca
destek besinlerin bir çoğunda saç dökülmesinin şiddetini artırabilecek
bir
vitamin olan A vitamininden yüksek miktarda bulunmaktadır.
FİZİKSEL STRES VE DUYGUSAL STRES
(cerrahi müdahaleler, hastalıklar, anemi, ani kilo kaybı, zihinsel
hastalıklar,
aile üyelerinin kaybı)
Cerrahi müdahaleler, şiddetli hastalıklar ve duygusal stres kişide saç
dökülmesine neden olabilir. Basitçe izah edersek bu tür stres dönemlerde
vücut,
hayatın devamı için zaruri olmayan saç gelişimine ara vererek, buradan
sağladığı
enerjiyi yaşamsal vücut dokularının onarımında kullanmaktadır. Çoğu
zaman bu tür
stres durumları ile saç dökülmesinin başlangıcı arasında 3 aylık bir
gecikme
dönemi vardır. Ayrıca saçların fark edilebilir bir oranda yeniden
çıkması için
de yine 3 aylık bir gecikme dönemi söz konusu olabilir. Dolayısıyla
böylesi
stres faktörlerinin varlığında saç dökülme ve yenilenme döngüsü 6 ay
veya daha
uzun sürmektedir. Varlığı fark edilmeyen fakat saç dökülmesine katkıda
bulunan
bazı hastalıklar bilinmektedir. Anemi yani kan sayısının düşük olması ve
tiroid
anormallikleri bu tür hastalıklardandır ve her ikisini de basit ve ucuz
kan
testleri ile tespit etmek mümkündür.
HORMONAL NEDENLER
(hamilelik, doğum kontrol hapları, menopoz)
Hormonal değişiklikler kadınlardaki saç dökülmesinin sık görülen
nedenlerindendir. Çoğu kadın hamilelikten veya doğum kontrol haplarını
kullanmayı bıraktıktan sonra saçlarının dökülebileceğinin farkında
değildir.
Hormonal değişiklikten sonra saç dökülmesinin üç ay gecikebileceği,
hormonal
durum düzeldikten sonra ise saçların tekrar gelişmesi için yine üç ay
gecikme
olabileceği unutulmamalıdır.
Telogen effluviumun yukarıda sayılan nedenleri ortadan kaldırılırsa,
saçlarınızın yine normal gelişimlerini kazandığını görebilirsiniz.
KADINLARDA SAÇ DÖKÜLMESİNİN DİĞER NEDENLERİ
Kadınlarda saç dökülmesi androgenetik alopesi dışında başka bazı
nedenlerden
kaynaklanabilir, bunlar erkeklerde daha nadirdir.
Trikotillomani - Saç yolma takıntısı: Saç yolma takıntısı olan kimseler
belirli
bölgelerdeki saçları yolma eğiliminde oldukları için, trikotillomaniye
bağlı saç
dökülmeleri tipik olarak yamalar halinde görülür. Bu sebepten
kaynaklanan saç
dökülmelerinin etkili şekilde tedavi edilebilmesi için, öncelikle
trikotillomaniyi doğuran psikolojik ve duygusal nedenler tedavi
edilmelidir.
Alopesi Areata - Yamalar halinde saç kaybına neden olan ve otoimmün
(savunma
sistemi hastalığı) bir bozukluğa bağlı olduğu düşünülen bir saç
dökülmesi
tipidir. Saçlarda tamamen seyrelmeye neden olabileceği gibi, geri kalan
saçların
"ada" görüntüsü verdiği yaygın bölgesel kelliklere de neden olabilir.
Tanı konulabilmesi için hekim muayenesi gerekir.
Triangular (Üçgensi) Alopesi
Temporal bölgelerdeki (alnın iki yanındaki üçgensi bölge) saç kayıpları
bazen çocukluk döneminde başlar. Saç kaybı tam olabileceği gibi, geride
birkaç adet ince ve cansız saç da kalabilir. Trianguler alopesinin
nedeni bilinmemektedir, fakat ilaçla yada cerrahi müdahale ile tedavi
edilebilir.
Yara sebepli saç dökülmesi
Kafa derisinde oluşan yaralara bağlı dökülmedir. Genellikle kafa
derisinin üst kısımlarını etkiler ve kadınlarda daha sık rastlanır.
Afrika kökenli Amerikan kadınlarında sık görülür ve saçların sıkıca
örülmesine yada tokalanmasına bağlı olduğu düşünülmektedir. Bu tarz saç
dökülmesinin bir şekli de menopoz sonrasındaki kadınlarda görülmektedir
ve saç foliküllerinin enflamasyonundan ve bunun sonucunda ortaya çıkan
yara dokusundan kaynaklanmaktadır.
Telogen effluvium
Saçların büyük kısmının "dökülme-dinlenme" fazına girmesinden
kaynaklanan ve sık görülen bir saç dökülme türüdür. Esas olarak saç
telleri foliküllere gevşek tutunan ve bu nedenle asılmayla yada
taramayla kolayca çıkıveren ve açık renk saçlara sahip kimselerde
görülen gevşek-anagen sendromundan kaynaklanmaktadır. Bu hastalık daha
çocukken başlayabilir ve hasta
yaşlandıkça ilerler
|